บทความพิเศษ “ขยายความรู้แปรรูปผลผลิตเกษตรของศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านหัวกระพี้”

ผลผลิตทางการเกษตรที่นำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น มะม่วงหาวมะนาวโห่แช่อิ่ม มะม่วงหาวมะนาวโห่-มะดัน-มะขามอบแห้งแช่อิ่ม น้ำหวานผลไม้ น้ำหวานเข้มข้น หรือจะเป็นผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ เช่น ฟ้าทะลายโจร แชมพู ครีมนวดผม สบู่ ครีมบำรุงผิว เหล่านี้ล้วนเป็นผลิตภัณฑ์จากการรวมตัวของเกษตรกร ชาวตำบลบ้านซ่อง อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา ที่นำผลผลิตทางการเกษตรที่ปลูกอยู่ตามหัวไร่ปลายนา มาแปรรูปสร้างรายได้เสริมให้ครอบครัว

นางเครือวรรณ จันทศรี ประธานศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านหัวกระพี้ เล่าว่า จากจุดเริ่มต้นรวมตัวเป็นกลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้า ในรูปแบบวิสาหกิจชุมชนในปี 2548 ได้เล็งเห็นถึงปริมาณพืชผลที่เหลือทิ้ง จึงไปเรียนรู้จากศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และกระทรวงอุตสาหกรรมได้ส่งไปเรียนวิธีการแปรรูปผลผลิตเกษตรที่วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศูนย์ศิลปาชีพบางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา แล้วนำความรู้มาแปรรูปผลไม้ที่ปลูกอยู่ตามหัวไร่ปลายนา พร้อมเปลี่ยนกลุ่มจากตัดเย็บเสื้อผ้า มาเป็นกลุ่มแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ในปี 2554 และจัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้ระดับตำบลบ้านซ่อง

ศูนย์เรียนรู้แห่งนี้นอกจากจะเป็นแหล่งรวบรวมผลผลิตการเกษตรในตำบลเพื่อแปรรูปขายแล้ว ยังเป็นแหล่งเผยแพร่องค์ความรู้ทางการเกษตรทั้งการแปรรูป การทำปุ๋ยหมัก และองค์ความรู้ด้านต่างๆทางการเกษตร รวมถึงหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้กับประชาชนและเยาวชนทั่วไป

ทั้งนี้ ศูนย์ได้ส่งผลผลิตแปรรูป อาทิ ผลผลิตแช่อิ่มและน้ำจากผลไม้รสจัดทั้งมะม่วงหาวมะนาวโห่ มะดัน มะขาม ตะลิงปลิง กล้วยกวนไส้มะพร้าวอ่อน ไปจำหน่ายที่ร้านพวงครามของศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ร้านภัทรพัฒน์ และร้านค้าในพื้นที่ รวมถึงทำอาหารเบรกส่งให้กับหน่วยงานในพื้นที่เพื่อจัดเลี้ยงแขกVIP ที่เข้ามาตรวจเยี่ยมดูงานโครงการในพื้นที่

อย่างไรก็ตามจากปริมาณการผลิตที่มีมาก ทางศูนย์จึงมีการพัฒนาอาคารแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงาน กปร. ใช้เวลาก่อสร้างและจัดหาอุปกรณ์ 5ปี จึงมีพิธีเปิดอาคารแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ณ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านหัวกระพี้ อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 8สิงหาคม 2565 โดยนายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี ประธานกรรมการบริหารโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ พร้อมด้วยนายปวัตร์ นวะมะรัตน รองเลขาธิการ กปร. และคณะเจ้าหน้าที่สำนักงาน กปร. เดินทางไปเปิดอาคาร พร้อมมอบต้นไม้ให้แก่ผู้นำชุมชนไปปลูกในพื้นที่สาธารณะ เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา

สำหรับอาคารแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ของศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านหัวกระพี้ จะรองรับผลผลิตจากเกษตรกรในพื้นที่ตำบลบ้านซ่อง มาใช้แปรรูป สร้างรายได้เสริมให้กับเกษตรกรในพื้นที่ และทางกลุ่มยังมีแนวคิดที่จะพัฒนาการแปรรูปผลผลิตในรูปแบบต่างๆออกไป อีกทั้งจะนำสูตรอาหารที่ประสบความสำเร็จไปปรับใช้กับวัตถุดิบในท้องถิ่นต่างๆ เพื่อขยายองค์ความรู้สร้างงานสร้างรายได้ให้กับท้องถิ่นอื่นๆต่อไป นับเป็นการขยายผลการเผยแพร่องค์ความรู้ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สร้างความมั่นคงในอาชีพและวิถีชีวิตให้กับเกษตรกรได้อย่างยั่งยืน

ขอบคุณข้อมูลและภาพจากกองประชาสัมพันธ์ สำนักงาน กปร.